Hoe vind ik een goede uitvaartbegeleider?
Als je op zoek gaat naar een uitvaartbegeleider, bedenk dan wat je belangrijk vindt. Vind je het bijvoorbeeld fijn als iemand uit de buurt komt, ervaring heeft met het begeleiden van de uitvaart van kinderen of jullie rituelen en gebruiken kent? Vraag eens aan vrienden en familie of ze goede ervaringen hebben met een uitvaartbegeleider. Je kunt ook je medisch maatschappelijk werker of de thuiszorg om advies vragen of andere ouders vragen naar hun ervaringen, bijvoorbeeld via de Vereniging Kinderkanker Nederland.
Heb je een uitvaartverzekering? Dan biedt de verzekeraar soms ook een uitvaartbegeleider aan. Maar meestal ben je vrij om iemand te kiezen, afhankelijk van hoe je verzekerd bent.
Kennismaken
Het kan fijn zijn vooraf kennis te maken met een of meerdere uitvaartbegeleider(s). Zij zijn gewend dat dit al op een eerder moment gebeurt en kunnen je vertellen wat de mogelijkheden zijn. Je kunt dan op een rustig moment voelen en bedenken welke uitvaartbegeleider het beste bij jullie gewoontes, rituelen en gebruiken past. Deze kan dan alvast met jullie meedenken.
Een eerste kennismakingsgesprek hoeft niet lang te duren. Doe vooral wat goed voelt. Als het overlijden nog verder weg is, kunnen jullie ook vaker afspreken en elkaar op die manier beter leren kennen. Misschien geeft het je rust als je bepaalde wensen al vast doorspreekt.
Zonder uitvaartbegeleider
Het is ook mogelijk om de hele uitvaart zelf te organiseren, zonder uitvaartbegeleider. Neem dan wel kort na het overlijden contact op met het crematorium of de begraafplaats om te zorgen dat er plek is. Kies vooral de vorm die het beste bij jullie past.
Een afscheidsbijeenkomst is de laatste gelegenheid om samen met anderen je kind te herdenken op een manier die bij hem of haar past. Vaak wordt er een afscheidsbijeenkomst gehouden, maar dat hoeft niet. Sommige ouders geven bijvoorbeeld de voorkeur aan een wandeling met familie of vrienden.
Gedachten over afscheid
Het kan zijn dat je al eerder in het ziekteproces gedachten hebt over het afscheid. Dat kan tegenstrijdig voelen, omdat je tegelijkertijd je kind zo lang mogelijk bij je wilt houden. Als je al hebt nagedacht over het afscheid, kan het fijn zijn hierover met mensen om je heen praten. Volg vooral je gevoel. Het kan rust geven om alvast wat ideeën te bedenken en op papier te zetten. Het is ook begrijpelijk als je hier nog geen behoefte aan hebt. Ook dan komt het goed met het afscheid.
Vraag hulp
Sommige ouders wijzen in hun familie- of vriendenkring iemand aan die voor hen allerlei dingen voor de afscheidsbijeenkomst regelt. Een soort ceremoniemeester voor de uitvaart. Het is ook mogelijk om de hele uitvaart zelf te organiseren, zonder uitvaartbegeleider. Neem dan wel kort na het overlijden contact op met het crematorium of de begraafplaats om te zorgen dat er plek is. Kies vooral de vorm die het beste bij jullie past.
‘Niets moet, alles kan zoals wij het willen. Zo hebben we het telkens gedaan, op onze eigen manier.’
Ruimte voor ingevingen
Je hebt in aanloop naar de afscheidsceremonie heel wat keuzes te maken en dingen te regelen. Het is natuurlijk goed om hierover van tevoren na te denken, maar blijf ook openstaan voor aanpassingen. Soms krijg je nog ideeën waarvoor je achteraf heel dankbaar bent. Doe alleen wat het beste past bij je kind, je gezin en jezelf. Als je de afscheidsbijeenkomst voorbereidt, denk dan ook alvast na over hoe je de avond na het afscheid wil doorbrengen.
Passende rituelen
Bedenk en bespreek ook wat vanuit je levensovertuiging of culturele achtergrond wenselijk is. Zoek, eventueel met de uitvaartbegeleider, naar passende rituelen die daaraan aandacht en invulling geven.
Doe alleen wat je wilt en aankunt
Er zijn ook ouders die alvast een adressenbestand maken voor de uitvaart of een bezoek brengen aan de begraafplaats om een mooi plekje uit te zoeken. Doe alleen wat je wilt en aankunt. Laat je leiden door je gevoel en door de eventuele wensen van je kind.
Als je merkt dat het lastig is om hierover met je kind te praten, dan is dat vaak omdat je kind jou wil beschermen en andersom. Misschien wil je kind wel praten met een andere vertrouwde persoon of zorgverlener.
Kosten en uitvaartverzekering
Een uitvaart kost tussen de 1.500 en 10.000 euro, afhankelijk van je wensen en voorkeuren. Het kan altijd meer of minder zijn. Een uitvaartverzekeraar vergoedt (een deel van) de kosten. Als je kind nog niet (mee)verzekerd is, dan is het meestal niet mogelijk om in deze fase nog een verzekering af te sluiten. Als je zelf wel verzekerd bent of van plan bent een uitvaartverzekering af te sluiten, dan willen verzekeringsmaatschappijen weleens een uitzondering maken.
Verzoek indienen
Het advies is dan om bij de maatschappij waar je verzekerd bent of waar je een verzekering aanvraagt, een verzoek in te dienen of je kind meeverzekerd kan worden. Op basis van de gezondheidsvragen buigt de medische acceptatiecommissie zich vervolgens over de aanvraag en kijkt wat er mogelijk is. Dit kan enige tijd duren. Je medisch maatschappelijk werker kan meedenken over de mogelijkheden om de kosten van de uitvaart te betalen.
Kies de plek die bij jullie past
Het afscheid kan op allerlei plekken worden gehouden. In een gebedshuis, zoals een kerk of moskee, uitvaartcentrum of crematorium, maar net zo goed in een school, sportzaal of kinderdagverblijf. Sommige ouders houden het afscheid in hun eigen huis of in een tent in de tuin. Voordeel hiervan is dat je niet aan tijd gebonden bent. In een gebedshuis, uitvaartcentrum of crematorium heb je meestal te maken met een tijdsslot.
Sfeer
Ouders die terugkijken op de afscheidsbijeenkomst vertellen dat ze het heel fijn vonden dat er persoonlijk bij hun kind werd stilgestaan en dat de bijeenkomst paste bij wie hun kind was. Voor henzelf was dit heel troostend en de aanwezigen kregen een mooi beeld van het leven van hun kind.
Rol van kinderen
Als je kind naar school ging of lid was van een (sport)vereniging, nodig je waarschijnlijk ook kinderen uit voor de bijeenkomst. Hou daar dan rekening mee en geef de kinderen een rol. Laat ze bijvoorbeeld tijdens de bijeenkomst iets kleuren of knutselen. Of vraag hen een lied te zingen, muziek te maken, een gedicht voor te lezen, een erehaag te vormen of een bloem of knuffel neer te leggen. Bespreek je wensen met de school en/of de vereniging. Zij kunnen de kinderen voorbereiden op de bijeenkomst en ze tijdens het afscheid begeleiden.
Zelf spreken
Sommige ouders nemen zelf het woord tijdens het afscheid. Wil jij dat ook, maar twijfel je of je het aankunt? Vraag dan vooraf iemand (een vriend, familielid of uitvaartbegeleider) het van je over te nemen als je het op het laatste moment toch niet kunt of als je niet meer uit je woorden komt. En hoe het ook loopt: verwijt jezelf niets.
Brussen tijdens de bijeenkomst
Betrek je andere kinderen zo veel mogelijk bij de bijeenkomst. Geef ze een rol die bij hen en hun leeftijd past. Ze hoeven niet per se iets te zeggen of voor te dragen. Ze kunnen ook bloemen of een knuffel meenemen, de kaarsen aansteken of een zelfgemaakte tekening of gedicht op de mand of kist leggen. Vraag wat ze zelf willen of stel het voor. Vaak komen ze zelf ook met mooie suggesties. Wat ze ook willen: geef ze vooral de ruimte.
Voor brussen kan het ook fijn zijn als er bij hen op school aandacht wordt besteed aan hun overleden broer of zus.
Vastleggen
Veel ouders laten film- en/of geluidsopnamen van het afscheid maken. Het kan zijn dat je dit nu niet belangrijk vindt. Toch is het aan te raden. De ervaring leert dat er op de dag zelf veel langs je heen gaat. Het is dan fijn dat je er (veel) later nog eens naar kunt kijken of luisteren. Ook als je die behoefte niet krijgt, is het een geruststellend idee dat de opnames er in elk geval zijn. Voor je andere of later geboren kinderen is het goed dat ze er later naar kunnen kijken of luisteren, als ze dat willen. Het kan hen helpen met het verlies om te gaan.
Vervoer
Je bent helemaal vrij om het vervoer naar de afscheidsbijeenkomst te kiezen. Een rouwauto kan, maar is niet verplicht. Als je je kind liever met je eigen auto of op een andere manier vervoert, is dat geen enkel probleem. Kies vooral wat bij jezelf en je kind past. Misschien was je kind wel dol op paarden en kun je een paard en wagen regelen. Vrijwel alles is mogelijk.
Vaak gaan mensen na een afscheidsdienst eerst naar de begraafplaats of het crematorium en is er daarna gelegenheid om te condoleren. Bij het afscheid van een kind wordt deze volgorde nog weleens omgedraaid. Het condoleren vindt dan bijvoorbeeld voor de bijeenkomst plaats of zelfs een dag eerder. Je hebt dan op de begraafplaats of in het crematorium meer tijd om in kleine kring en in alle rust afscheid van je kind te nemen. Je kunt het condoleren ook achterwege laten. Doe vooral wat het beste bij jullie past.
Volg je gevoel
Wat er op de begraafplaats gebeurt, bepaal je ook zelf. Sommige ouders laten de kist zelf in het graf zakken, waarna ze er met de brussen zand op scheppen. Maar sommige brussen vinden dit te moeilijk. Stem het dus goed met hen af. Als ze het niet willen, is het prima. Ook in het crematorium mag je als ouders tot het laatst bij je kind blijven. Als je wilt, kun je mee naar de ovenruimte. Volg ook nu weer je gevoel en bespreek met de uitvaartbegeleider je wensen. Je kunt altijd op je keuze terugkomen.
Na afloop
Als je de afscheidsbijeenkomst voorbereidt, denk dan ook alvast na over hoe je de avond na het afscheid wil doorbrengen. Wil je alleen zijn met je partner en kinderen? Of heb je juist behoefte aan mensen om je heen? Samen eten met familie en vrienden kan een fijne afsluiting van de dag zijn. Waar je van tevoren ook voor kiest, weet dat je er op de dag zelf heel anders over kunt denken. Misschien voel je je zo uitgeput dat je het liefst alleen maar wil slapen. Neem dat gevoel serieus en voel je niet bezwaard als het anders loopt dan je had bedacht.
As ophalen
In Nederland mag je volgens de wet op de lijkbezorging de as pas na minimaal een maand ophalen. In bijzondere gevallen, zoals het overlijden van je kind, kun je bij de officier van justitie ontheffing vragen om de as eerder te mogen ophalen. Vaak kan het dan al na twee dagen.
Ook de school zal afscheid willen nemen. Meestal richten zij een plek in waar leerlingen, leerkrachten en ouders de overleden leerling kunnen herdenken en een boodschap kunnen achterlaten voor de familie. Vaak organiseert de school in de dagen rond de uitvaart ook een bijeenkomst om stil te staan bij het overlijden van de leerling. Ze komen bijvoorbeeld met alle leerlingen op het schoolplein of in de aula samen, waarbij ze zingen, naar muziek luisteren, verhalen voorlezen of herinneringen ophalen.
In overleg met ouders
De organisatie gebeurt altijd in overleg met de ouders van de overleden leerling. Natuurlijk word je uitgenodigd om hierbij aanwezig te zijn. Een herdenking op school geeft de school de kans om op hun manier afscheid te nemen. Het kan je ook helpen bij het kiezen welke leerlingen of leerkrachten je wilt uitnodigen voor de uitvaart. Soms is de groep te groot om iedereen van school die betrokken is geweest uit te nodigen. Een aparte herdenking op school geeft dan toch iedereen de kans om afscheid te nemen. Een (sport)vereniging waar je kind lid van was, kan ook een herdenkingsbijeenkomst organiseren.
Het komt ook voor dat je overleden kind en je eventuele andere kinderen niet bij elkaar op school zaten. Dan kan het voor de brus(sen) fijn zijn als er ook bij hen op school aandacht wordt besteed aan hun overleden broer of zus.
